Factorio Oran Hesaplama Temelleri ve Montaj Makinesi Sayısını Bulma

Kırmızı ve yeşil bilim üretim hatlarını veya elektronik devreleri artırdığınız an "neden bir kısmı eksik" diye sorgulamaya başlıyorsanız, artık sezgisel değil formülle saymaya başlamanın zamanı gelmiştir. Bu yazı, öğreticiyi tamamladıktan sonra vanilla 2.x'te dengeli kitlesel üretim isteyenler için modül olmadan üretim oranı düşüncesini organize etmektedir.

Akılda tutulması gereken çok fazla şey yoktur. Saniye başına üretim = Reçete çıkışı × İmal hızı ÷ Reçete zamanı, ve Gerekli makine sayısı = Hedef üretim ÷ Makine başına üretim (tam sayıya yuvarla). Bu iki formül, montaj makinesi değişse bile neredeyse tüm reçetelere uygulanabilir.

Kendim de yeşil bilim üretimini arttırırken, elektronik devrenin çökmesinin devrenin kendisinden kaynaklandığını sanıyordum ama asıl suçlu bakır teliydi. Bu tür tıkanmalar oranlar aracılığıyla takip edildiğinde hemen görülebilir hale gelir ve genişletmeler de "eksik kalırsa sonra hallederiz" yerine planlı şekilde ilerleyebilir.

Factorio'da Oran Hesaplamada Başta Ezberlenecek 3 Ön Koşul

Terim Tanımı: Reçete Zamanı, İmal Hızı, Çıkış Sayısı

Oran hesaplamada ilk olarak uyumlu hale getirilmesi gereken terimler reçete zamanı, iş hızı ve çıkış sayısıdır. Bu belirsizse, aynı reçeteye bakılsa bile kişilere göre gerekli makine sayısı değişir.

Öncelikle, oyun içinde görülen reçete zamanı, iş hızı 1 temelinde ölçülen süredir. El işi hız 1 eşdeğeridir, bu nedenle görüntülenen zaman doğrudan "elle yapıldığında temel zaman" olarak düşünülebilir. Makinaya konulur konulmaz bu sayı direkt kullanılmaz, gerçek işlem zamanı görüntülenen zaman ÷ iş hızı ile belirlenir.

Sonra iş hızı gelir. Vanilla montaj makineleri şöyle dağılır: Montaj Makinesi 1 0.5, Montaj Makinesi 2 0.75, Montaj Makinesi 3 1.25. Aynı reçete için gerekli makine sayısının değişmesinin nedeni tam bu değerdir. Görüntülenen zaman aynı olsa da, Montaj Makinesi 1 hız 1'in yarısı, Montaj Makinesi 3 hız 1'den hızlıdır, bu nedenle makine başına işlem miktarı değişir.

Ve çıkış sayısı, bir işlemde kaç parça yapılacağıdır. Oran hesaplama formülüne yalnızca bu 3 unsur girer. Makine başına üretim çıkış sayısı × iş hızı ÷ reçete zamanı ile hesaplanır. Önceki bölümde gösterilen formül, bu terimleri doğru şekilde uyguladığını düşündüğünüzde daha anlaşılır hale gelir.

Kendim de erken oyunda burada karıştı. Montaj Makinesi 1'e geçtiğim halde "neden elle işçilikten daha yavaş" hissettim, oysa hızı 0.5 olduğundan görüntülenen reçete zamanı 2 kat gerçek zaman oluyordu. Sezgi hatalı görünse de, formül hemen netleştirir.

Time/ja

wiki.factorio.com

Hedef Sürüm ve Ön Koşul Beyanı

Bu yazıda kapsanan ön koşul vanilla 2.x'tir. Factorio genişlemeler ve yan unsurlarla hesaplama koşulları epey değişir, bu bulanık bırakılırsa "yazıya göre yaptım ama uymuyor" sık olur. Space Age ana sürümden ayrı uzantı olarak ele alınır, burada ek olarak tutulur.

Diğer ön koşul modül yok, işaretçi yoktir. Verimlilik modülü aynı girişten daha fazla çıkış elde etmeyi sağlar, işaretçi ise çevresindeki tesislere modül etkisini yarı değerle iletebilir. Buraya kadar gelirse, aynı "Montaj Makinesi 3'te yapılan hat" bile gerekli makine sayısı büyük ölçüde değişir. Başlangıç seviyesi oran hesaplamada, önce saf montaj makinesiyle hesaplanabilir bir duruma getirmek anlayışı çok daha kolaydır. Modüller ve işaretçiler son bölüm ileri editisyonda, koşullar belirtildikten sonra ayrı ele alınır.

Bu ön koşulu önceden sabitlemek, sayıların anlamını belirsizleştirmez. Örneğin "kırmızı bilimi arttır" veya "elektronik devre ikiye katla" söylenirken, hangi montaj makinesinin kullanıldığı, ilave düzeltme olup olmadığı beliyse, gerekli makine sayısı doğrudan hesaplanabilir. Fabrika tasarımında önemli olan formül kendisinden ziyade, formüle giren koşulları eşleştirmektir.

Space Age/ja

wiki.factorio.com

El İşçiliği ve Montaj Makinesi İlişkisi

El işçiliği ve montaj makinesi hesaplama kuralında aynıdır. Her ikisi de "reçete zamanı", "iş hızı", "çıkış sayısı" ile organize edilebilir, bu nedenle düşünce biçimi birbirini izler. El işçiliği hız 1 eşdeğeri, montaj makinesi buraya 0.5, 0.75, 1.25 gibi hız düzeltme uygular. Başka bir deyişle, elle yapılabileni makineyle yapılırken kuralları yeniden öğrenmeye gerek yoktur.

Bununla birlikte bu yazı montaj makinesi temelinde ilerlemeye devam edecek. Nedeni basit: oran hesaplamaya gerçekten ihtiyaç duyulan otomasyon hatları genişletildiği zamandır.

Montaj makinesi arasındaki farklılık burada anlaşılırsa tasarım görünümü iyileşir. Montaj makineler 1-3 arasında yalnızca hız değişmez, Montaj Makinesi 1 akışkan reçetelerine uyumlu değildir ama Montaj Makinesi 2 ve 3 uyumludur. Dahası, modüllerin temelini oluşturan da Montaj Makinesi 2 ve üzeridir. Başka bir deyişle, erken oyundaki "basit otomasyon makinesi" ile orta oyun sonrası "oranı ince ayarla makinesi" aynı montaj makinesinde de rol biraz farklıdır.

Kendim de erken oyunda, elle yapabildiğimi Montaj Makinesi 1'e taşıdığımda, "otomasyon yaptım ama tıkanıyor" hissini bir kaç kez yaşadım. Neden hat tasarımı değil, basit el işçiliği hızını makinaya doğrudan taşımıştım. Bunu ayırmayı öğrenince, sadece Montaj Makinesi 2'ye güncellemeyle eksiklik ortadan kalkan zamanlar ve makine sayısı arttırmaksızın asla yeterli olmayacak zamanlar kesin şekilde ortaya çıktı. Oran hesaplama zor formülü ezberlemek değildir, el hızı duyumunu makine hızına çevirmektir.

Montaj Makinesi 1 - Factorio Wiki

wiki.factorio.com

Montaj Makinesinin Gerekli Sayısını Bulan Temel Formül

Formülün Türetilmesi ve Birim Uyumu

Oran hesaplamanın merkezi, önceki bölümde değinilen 2 formüldür. İlk olarak saniye başına üretim = reçete çıkışı × iş hızı ÷ reçete zamanı, sonra gerekli makine = hedef üretim ÷ makine başına üretim. Burada önemli olan formülün kendisinden ziyade birimler uyumlandıktan sonra değer koymadır.

Factorio'daki reçete zamanı iş hızı 1 temelinde gösterilir. Dolayısıyla montaj makinasına giren gerçek işlem miktarı, reçete görüntülenen zamanını doğrudan kullanmak yerine, montaj makinesinin iş hızını çarpar. Örneğin Montaj Makinesi 1 iş hızı 0.5, Montaj Makinesi 2 0.75, Montaj Makinesi 3 1.25 olduğundan, aynı reçete için makine başına üretim değişir. Demir plakanın tüketimini hesaplamak gibi, önce "1 makine saniyede kaç tane yapabilir" hesaplamak iyi bir başlangıçtır.

Hedef parça/dakika cinsindense, doğrudan bölmek değildir. Önce 60'a bölerek parça/saniyeye çevir, sonra makine başına üretim formülüne koy. Tersine, makine başına üretimi parça/saniye olarak hesapladıktan sonra dakika ölçüsünde görmek istersen 60 ile çarp. Kendim de başlangıçta burayı ihmal edip, hesaplama doğru olsa da sadece gerekli makine sayısı uyumsuz olduğunu gördüm. Neden hemen hemen her zaman birim uyumsuzluğudur.

Modülsüz ön koşulla formül çok doğrusal olur. Reçete çıkışı, reçete zamanı, montaj makinesinin iş hızı; sadece bu 3 unsur belirlenir. Öte yandan modüllü olunca, modül etkisiyle formülün ön koşulu değişir. Verimlilik modülü çıkış tarafına düzeltme ekler, hız modülü veya işaretçi ile iş hızı tarafı değişir. Yani formülü atmak değil, düzeltme sonrası çıkış artışı/hız artışını formüle geri koy ve yeniden hesapla, bu anlayış doğrudur. Montaj Makinesi 3 vanilla'da bile oldukça yüksek iş hızına kadar ilerletebildiği için, son oyunlar "reçete aynı ama gerekli makine farklı" olur, ama düşüncenin temeli değişmez.

Kesirli İşleme Prensibi: Her Zaman Yukarı Yuvarlama + Biraz Göz

Gerekli makine sayısı çıktığında, kesir her zaman yukarı yuvarlayın. 2.1 makine ise 3, 5.01 makine ise 6. Neden basittir, üretim tesisleri kesikli sistemdir. 2.1 makine kapasite gerekirse de, gerçekte konulabilecek 2 veya 3 makinedir. 2'yi seçerseniz, o an gerekli miktarı karşılamadığı kesinleşir.

Bu noktada "epey az kısır" diye düşüp aşağı yuvarlarsanız, hat genelinde böylelikle eksiklik birikir. Fabrikamda da, kesri aşağı yuvarladığım zaman tek orta malzeme envanteri yavaşça azalır, biraz sonra aşağı akış montaj makineleri arada bir durur. Tüm hat yavaşça zayıflayan hissi budur.

Yuvarlama üstüne, işletmede biraz göz da etkilidir. Bu formülü değiştirmek yerine, tasarım aşamasında "teorik tam" değil, yukarı akış veya orta malzeme biraz fazlasına sahip olmak anlayışıdır. Bant 2 şerit yapıda, sıkıştırma durumu ve dağıtım biçimi gerçek akışı değiştirir, dağıtıcı 1:1 dağıtım temel ama çıkış çarpıklığı hissedilen debi akışını bozabilir. Teorik değer tam uyumla yapılırsa, hesap doğru ama gerçekte nefes alamazlık eğilimlidir.

Orta Malzeme Hedef Değerinin Belirlenmesi

Montaj makinesinin gerekli sayısını bulmak için, önce her saniye ne kadar ne istediğini belirlemek lazım. Bitmiş ürün geri hesaplama düşüncesi vardır ama asıl tıkanan elektronik devre veya bakır tel gibi orta malzemedir. Hedef değer, bitmiş ürün gereksinimi değil, bir alt malzemeyi ne kadar istikrar sunmak istekle koyulursa tasarım kolaydır.

Düşünce basittir, örneğin bir hat dakika ölçüsündeyse, önce bitmiş ürün hedefini parça/dakika koy, oradan gerekli orta malzemeyi parça/dakika ile paralel koy. Öylesine her malzeme parça/saniye direkt, makine başına üretim bölerek gerekli sayıya getir. Böylece bitmiş ürün tek bakınca gözden kaçan boğaza ışık tutulur. Kendim yeşil bilim artırırken sorun son montajdan değil, bir kademesi geri tedarik miktarındaydı. Oran görsem hemen belli.

Orta malzeme, bitmiş üründen biraz daha yüksek hedef ise istikrarlı olur. Neden, aşağı akış tüketimi birden çok hat kapsadığı çoğu zaman, dallanma veya geçici çıkış çarpıklığı olur. Özellikle bakır tel gibi talep cephe yoğun malzeme, teorik tam ise envanter ince kalır, aşağı akışta bir yer eksikse tüm hat çöker. Hedef değeri orta malzeme tarafında biraz yoğun tutarsanız, arttırırken da aktar etmesi kolay olur.

Burada da temel modülsüzdür. Verimlilik modülü koyarsanız orta malzeme gerekli miktarı düşebilir, hız modülü veya işaretçi eklerseniz makine başına üretim de büyük ölçüde değişir. İleri editisyonda detaylı ele alınır ama temel düzeyde "saf reçete saf montaj makinesinde kaç tane döndür" önce sabitlemek, sonra düzeltme koşulunu formüle yerleştirmek daha açıktır. Montaj Makinesi 3 yüksek hızlı işletme kapsamına alırsanız hesap görüntü karmaşık olur, ama tasarım öz bu orta malzeme hedef belirlediğinde karar bulunur.

Somut Örnekle Anlaşılan Oran Hesaplama: Bakır Tel ve Elektronik Devre

Adım 1: Bakır Tel Makine Başına Saniye Üretimi

Burada bakır tel yapan montaj makinesi ile elektronik devre yapan montaj makinesinin ilişkisini, birer saat başına üretim miktarından inşa edeceğiz. Düşünce önceki temel formülü takip eder, önce bakır tel reçetesinin işlem başına çıkış sayısı ve görüntülenen işlem zamanı kontrol edip, orada kullanılacak montaj makinesinin iş hızını çarparsınız. Montaj Makinesi 1 ise 0.5 iş hızı, Montaj Makinesi 2 ise 0.75, Montaj Makinesi 3 ise 1.25'tir. Başka bir deyişle, bakır tel makine başına bakır tel reçete çıkışı × montaj makine hızı ÷ reçete zamanı ile hesaplanır.

Bu aşamada önemli, elektronik devre makine sayısını çok fazla düşünmemektir. Bakır tel tarafından başlarsanız, "bakır tel kaç makine yeterse rahat olur" sezgi alanı kalır. Kendim de başlangıçta bakır teli çokça koyarsam emin olacağım diye paralı durdum, gerçekte bol veya eksik dalgalanması şiddetli, oran istikrarlı olmadı. Orta malzeme tek başına anlamsız, kim ne kadar yiyecek değil kadar bağlı gerekli makine görünür.

Burada gerçek değerler koyarak hesap örneği göstermek istersem, aşağıdaki öğeler Resmi Wiki ilişkili sayfadan kontrol etmelisiniz:

• İşlem başına çıkış sayısı (output count)
• Görüntülenen işlem zamanı (recipe time)
• Gerekli malzeme sayıları (ingredient counts)

Referans (mutlaka yazı metniyle uyumlu tutun): Bakır Tel (Copper cable) — https://wiki.factorio.com/Copper_cable/ja , Elektronik Devre (Electronic circuit) — https://wiki.factorio.com/Electronic_circuit/ja .

Yazı "sayı koyma biçimi ve geri hesaplama sırası" anlama amaç ama yayınlanan sürüme üsteki birinci kaynak kontrol edilen somut değerleri (örnek: bakır tel 1 işlem→○ adet, işlem zamanı ○ saniye, elektronik devrenin bakır tel gereksinimi ○ adet, işlem zamanı ○ saniye) mutlaka ekleyin.

Adım 2: Elektronik Devre Makine Başına Bakır Tel Tüketimi ve Debi

Sonra aşağı akış tarafı, elektronik devredir. Elektronik devre de aynı şekilde, reçete çıkış sayısı ve görüntülenen işlem zamanı, kullanılacak montaj makinesinin iş hızından elektronik devre makine başına üretimi bulabilir. Buraya etki eden, elektronik devre reçetesine içine bakır tel gerekli sayısıdır. Elektronik devre işleminin bakır tel kaç adet tükettiği bilinirse, elektronik devre makine başına saniye kaç devre yapacağına karşı saniye kaç bakır tel yiyeceği adım başı bağlanır.

Formülse sade. Elektronik devre makine başına E devre/saniye, elektronik devre işlem başına bakır tel tüketim C adet olursa, elektronik devre makine başına bakır tel tüketimi E × C adet/saniyedür. Buradan ilk kez, yukarı akış bakır tel üretim ve aşağı akış devre tüketim aynı ölçü karşılaştırılabilir.

Bu sıra akıcı çünkü tasarımın başroller genelde aşağı akıştan. Örneğin "elektronik devreyi bu kadar arttır" hedefi kurması kolay oysa "bakır teli kaç adet/saniye ister" tek başına zor. Aşağı akış gerekli koy, tüketim olarak yukarı akış geri hesapla. Fabrika tasarımı da bu akışla koyarsanız, sonra kırmızı devre veya inserter talep genişlediğinde organize etmesi kolay.

Fabrikamda da devre tarafını önceden iki katına çıkarttığım halde bakır tel tedarikini sezgiyle sabit tuttuğumda, envanter bir çırpıda tükenmiştir. Montaj makinesi dönüyor ama devre tarafı periyodik dururken. Bu tıkanış biçiminde neredeyse kesinlikle elektronik devre makine başına bakır tel miktarını saymıyorum neden.

Adım 3: Hedef Üretimden Gerekli Makine Sayısı

Buradan somut sayıya dönüştürüyoruz. Akış şöyle: ilk elektronik devre hedef üret karar ver, sonra o hedef tutacak elektronik devre gerekli sayı hesapla, arkasından o sayı tüketecek bakır tel toplam hesapla, bakır tel gerekli sayı geri hesapla, düzen.

Elektronik devre hedefini G adet/saniye koy diyelim. Elektronik devre makine başına E adet/saniye ürettiyse, gerekli elektronik devre G ÷ E makinedir. Kesir yukarı yuvarlarsanız, aşağı akış somut makine burada karar bulur. Sonra, elektronik devre makine başına bakır tel tüketim W adet/saniye ise, elektronik devre hat tüm bakır tel talep elektronik devre makine sayısı × W adet/saniyedir. Bakır tel makine başına üretim K adet/saniye ise, bakır tel montaj makine gerekli sayısı toplam bakır tel talep ÷ K makinede çıkar.

Bu hesabın yararı, yukarı akış aşağı akış makine sayısı tek formülle bağlanırdır. Elektronik devre 2 makine arttırırsan, bakır tel kaç artar? Montaj Makinesi 1'den Montaj Makinesi 2'ye geçersen, ikisinin de hangi sayısı ne kadar azalır? Bu değişim sezgi değil oran takip edeceksiniz. Özellikle montaj makine hızı, Montaj Makinesi 1 0.5, Montaj Makinesi 2 0.75, Montaj Makinesi 3 1.25 olduğu için, aynı reçete de gerekli sayı epey farklı olur. Oran hesaplamada, reçete kadar hangi montaj makine öngörlü olduğu doğrudan sonuçta çıkar.

Burada bir kez hat genelini görme usulü tutarsanız, tasarım çökmez. Elektronik devre 4 makine konmuş ama bakır tel 2 makine sabit, gibi tutarsızlık tamamlanmadan fark edilmez. Ama dakikalar dönerken, aşağı akış bir tarafı arada bir durur, çember yavaşça zayıflar. Teorik oran gerçek yerleşim uyumsuz olduğu tipik belirti.

Tasarım Hilesii: Komşu Konumu Doğru Takı Neden Güçlü

Bakır tel → elektronik devre birleşimi, oran hesapla değil yerleşim düşüncesinde tıkanır. Neden bellidir, bakır tel orta malzeme talep geniş, bant döktüğü başlarsanız bant taşıma yükünü sıkıştırır. Temel taşıma bandı teoride saniyede 900 parçaya kadar akar ama bakır tel kütlece çıkıp giren malzeme uzun mesafeli nakliyete konursa, o taşıma çoğunluk tüketir.

Buraya etkin olan elektronik devre bitişiğinde bakır tel yapan komşu yerleşimdir. Daha iyi, bakır tel montaj makinasından elektronik devre montaj makinesine inserter doğru takabilirsem, diğer deyişle doğru takıya yöneltersem, bandă koyacak bakır tel miktarını azaltabilir. Bakır plaka taşı, oraya bakır tel yap, o spot devriye besle biçim. Bu tasarımla, Ana Hat tarafı yükü bakır tel değil bakır plaka merkez olur, nakliye görünümü çok iyi olur.

Kendim devre hattı genişletirken, başta bakır teli topça ayrı bölümde yapıp bant tedarikle yaptım. Teorik makine oranı uyumluydu ama gerçekte bant bakır tel ince zaman vardı, devre arada durdu. Devre tam yanına bakır tel montaj koyup, tedarik mesafe neredeyse sıfır yaptığımda, envanter berraklaştı. Sayı değiştirmedim ama gerçek davranış ilerledi, nakliye boğazydı çünkü. Teorik oranın gerçek hatta işe yarayıp yaramadığı yerleşim çok değişir.